Eerste classis-vergadering

(Uit de Historie #2)

Op de eerste vergadering van de classis wordt vermeld: ‘Absentes: Thimannus Alberti, dienaer uit Oudebroeck’. Het Acta boek van de classis Nederveluwe begint met deze vergadering:
‘Acta Classici conventus (=vergadering) ende examini gehouden binnen Harderwyck ao XCII den llll July stylo veteri (= 4 Juli 1592) end volgens, alles uit cracht eenes geplubiceerden placaets van Stadhouder ende Hove des voorstendombs Gelderen ende Graeffschapst Zutphen’.

Op deze vergadering verschijnen politici namens de Veluwse steden: Harderwijk, Elburg en Hattem. Vervolgens namens de kerken uit de steden de predikanten vergezeld van ouderlingen. Verder zijn de ‘Pastoren en schoolmeesters uit die Nederveluwe’ verschenen.
Als praeses en scriba worden predikanten van Harderwijk gekozen. Johannes Fontanus uit Arnhem is assesor en de hele vergadering verzoekt hem om het examen van de ‘pastoren’ te houden.

Voor we verder gaan met Alberti wil ik toch even ingaan op die eerste kerkvergadering in onze classis. Daarvoor volgen we gewoon de notulen van 1592 zoals ze zijn opgetekend in de boeken die nu in het Rijksarchief te Arnhem liggen. Ieder die dat wil kan ze daar raadplegen. Verder is een deel door ds. G.van der Zee getranscribeerd en in ‘De Waarheidsvriend‘ geplaatst.

De pastores (predikanten) van de dorpen op de Veluwe worden op 5 Juli geëxamineerd. Zij worden onderzocht op de volgende punten:
‘De Heilige Schryfft; Wette; Onderscheydt des Wets ende Evangely; Adams vall; Vryen wille; Sonde; Van den Middelaer; Van den Evangelie; Het Symbolum; Van Godt; Engelen; Scheppinge; Voorsienige; Jesus Christus; Propheten; Apostelen ende Evangelisten; Priesterdom; Eengeboren soon; Helle; Hemelvaert; Kercke; Justificatie; Wercken; Sacramenten; Doope; Avontmaele.’

De pastoors van Putten, Nijkerk en Voorthuizen maken bekend dat ze ‘bij de leer wensen te volharden waarin ze tot op dezen dag hun hoorders hebben onderwezen’. Anderen maakten bezwaar tegen enkele van de artikelen. Om alle valse leer te weren worden 13 artikelen ‘ingewillicht end onderschreven’.
De predikanten beloven onder andere dat ze alle zondagen ‘na de voleinding van de preek duidelijk zullen voorlezen: de tien geboden, de twaalf artikelen des geloofs, de inzetting van de heilige Doop en van het Avondmaal Christi terwijl ze zullen besluiten met het Vader onse’. Ze zullen een register aanleggen van gedoopten en hun ouders, ook van  echtelieden. Afspraken worden er gemaakt over de bediening van Doop en Avondmaal, over huwelijk en begraven, het vieren van de feestdagen. Later zullen de predikanten ook met deze artikelen moeten instemmen.
De volgende vergadering wordt gehouden int Oldebrock den 14 ende 15 Novembris anno ’92.

H.E.v.d.V.