Fredericus Curtenius [5]

(Uit de Historie #12)

Ds. Curtenius is in 1617, met enkele andere predikanten en ouderlingen, ‘genomineert ende gedeputirt, met behorlicke credentie en instructie‘ (= aangewezen en afgevaardigd, met behoorlijke machtiging en opdracht), om de Christelijke Synode te Arnhem bij te wonen. Zij krijgen volmacht om daar, namens de classis, op te komen voor de Gereformeerde waarheid  die, in overeenstemming met Gods Heilig Woord, in de Nederlandsche Geloofsbelijdenis en in de Heidelbergse Catechismus begrepen is. De classis Neder-Veluwe wil gereformeerd blijven.

In de Acta van de classis komen we in de periode van het Twaalfjarig Bestand regelmatig besprekingen tegen over de leer van de Remonstranten. In februari 1618 is de vergadering voornamelijk gehouden om ‘sodanig concept, als orvatede (= verklarende) cortelyck ende clarlyck onse gelove ende gevoelen over die vijff Hollandische Remonstrantische gecontroverterde poncten‘ te onderschrijven. Kort en duidelijk is het geloof in dit ontwerp verwoord. Na ontvangst van dit concept, en na lezen en herlezen wordt het door de broederen goedgekeurd.

Vanuit de classis zal op de ‘Synode Nationalem‘ gevraagd worden of het niet stichtelijk zou zijn dat in de ‘kercken der geunieerde landen eenparicheyt worde onderhouden in de gebeden voor en nae de predicatiën, int singen der lofsangen ende observatiën (= houden) der feesten‘. Gevraagd wordt om in al de delen van de Republiek gelijke vormen en regels in de kerkdiensten te hebben. Uit de literatuur weten we dat verschillende psalmberijmingen, bijbelvertalingen en gebeden in de kerken gebruikt werden.

In de acta van de classis van 25 en 26 April 1615 te Hattem lezen we over het avondmaal. In de meeste dorpen zijn in deze tijd maar enkele lidmaten. De meeste kerkgangers zijn ‘liefhebbers’, zij wensen zich niet aan de kerkelijke tucht te onderwerpen. Daarom is er geen kerkenraad en wordt het Heilig Avondmaal niet bediend. De predikanten van verschillende dorpen gaan enkele keren per jaar daarom naar plaatsen waar dit wel gevierd wordt. Om hierin verandering te brengen spreekt de vergadering uit:
De Classis heeft de nood en de goede ijver van de Broeders predikanten op het platteland opgemerkt. Ze ziet hoe meer en meer het Rijk van Christus en de zaligheid der mensen bevorderd wordt. Ze weet dat er plaatsen zijn waar het H. Avondmaal tot nog toe niet wordt uitgedeeld en uitgedeeld zou mogen worden. Er zijn echter plaatsen waar echter enigen, al waren het er maar twee of drie, die op belijdenis van haar geloof al eerder deelgenomen hadden of zouden begeren deel te nemen. Op die plaatsen moeten de respectievelijke predikanten uit de naburige kerken enkele lidmaten uit nodigen. Dan zal men een begin maken met het bedienen van het Avondmaal des Heeren. Op deze manier zal anderen een goed voorbeeld gegeven worden dat tot navolging zal verwekken.

H.E.v.d.V.