Johannes à Mandeville [1]

(Uit de Historie #14)

In Kootwijk is ds. Johannes Kintzius predikant van 1617 tot zijn overlijden in 1627. In zijn plaats komt ds. Johannes à Mandevile. Slechts enkele jaren blijft hij in Kootwijk. Na het overlijden van ds. Curtenius wordt hij namelijk predikant te Garderen.

Wie is ds. Mandeville? Waarschijnlijk zijn zijn voorouders als Hugenoten uit Frankrijk gevlucht. Het voorgeslacht komt mogelijk uit Normandië. Daar liggen twee heel kleine dorpjes die Mandeville heten. Hier schijnt de familienaam vandaan te komen.

In het voorjaar van 1981 bracht onze koster, dhr. H. Slijkhuis, mij in contact met een Amerikaanse mevrouw. Zij was hier op zoek naar haar voorouders. Ze had vernomen dat er in Garderen een monument te vinden was dat aan haar voorouders herinnerde. Zij wees mij op het nummer van De Halve Maen (het orgaan van de Hollandse vereniging in New York, jrg. 54, nr. 3 uit 1979) waarin een artikel over de genealogie van Mandeville stond. We nemen er iets uit over.

Te Leeuwarden moet omstreeks 1579 tot 1583 Joannes de Mandeville gewoond hebben. Van hem zijn drie zonen bekend: Michael, Bernardus en Nicolaas. Alle drie worden ze ingeschreven als student te Franeker. Michael wordt in 1601 benoemd als eerste stadsgeneesheer en rector van de Latijnse school in Nijmegen en is daar van 1618 tot 1634 schepen van de stad. Michael is in 1601 te Franeker gehuwd met Maria de Rade. Zij is omstreeks 1580 te Antwerpen geboren en dochter van de typograaf en landschapsdrukker Aegidius (Gillis) van de Rade te Franeker en Sara [verder namen onbekend]. Uit dit huwelijk worden tien kinderen geboren. De oudste is Joannes.

Waarschijnlijk is hij in 1601 te Franeker geboren. Op 3 september 1617 wordt hij, zestien jaar oud, burger van de stad Nijmegen. Aan de universiteit van Franeker wordt hij op 3 september 1620 als theologisch student ingeschreven en drie jaar later aan de universiteit te Leiden. Weer een jaar later (1624) komen we Joannes de Mandeville tegen als docent Hebreeuws aan de ‘Illustre school’ te Harderwijk. Van hier gaat hij in 1626 naar Doesburg waar hij conrector is van de Latijnse school en tevens voorzanger. In 1628 wordt hij, als tweede, predikant te Kootwijk in plaats van de overleden ds. Kintzius.

In Harderwijk trouwt ds. Mandeville met ‘Trijntgen Wilms van Harderwijk’. Op 18 mei 1625 vindt de derde proclamatie van hun huwelijk plaats. Uit dit huwelijk wordt zoon Aegidius geboren die juni 1626 te Doesburg gedoopt wordt. Deze Aegidius (ook wel Gillis of Yelis genoemd) komt, in 1659, met het schip De Trouw aan in Amerika. Hij noemt zich dan Gillis Jansen van Garderen. Waarschijnlijk is hij omstreeks 1648 in Garderen getrouwd met Elsje Hendricks. Als hij uit ons land vertrekt heeft hij vier kinderen die in Garderen geboren en gedoopt zijn.

H.E.v.d.V.